Robot zoekt collega

Het meeste onderzoek naar automatisering vertrekt vanuit zorg. De robot neemt banen over, maakt werk saai en vergroot de kloof tussen wie mee kan en wie achterblijft. Dhondt en zijn medeauteurs bekijken die redenering kritisch en leggen haar naast de praktijk van Vlaamse en Nederlandse bedrijven. Wat zij daar zien, is geen technologische overrompeling. Ze zien vooral terughoudendheid.

Die terughoudendheid heeft een prijs, betogen de auteurs. Wie te weinig investeert in nieuwe technologie en vernieuwing, raakt achterop. Om mee te kunnen in de vaart der volkeren is volgens hen juist méér technologie nodig, niet minder. Zo wordt het boek een pleidooi, gebaseerd op een nuchtere blik op hoe organisaties in de praktijk met innovatie omgaan.

Een belangrijk deel van het boek gaat over de mens naast de machine. Waarom wantrouwt de moderne werknemer nieuwe technologie? En is dat wantrouwen terecht? De verschillende auteurs nemen die vragen serieus, zonder de zorgen van werknemers weg te wuiven. Juist die combinatie maakt de analyse waardevol. Het boek erkent de angst, maar onderzoekt ook of die op feiten berust.

Daarnaast komt de vraag aan bod hoe de robot past in de huidige samenleving, en of meedenken en meepraten over nieuwe technologie iets oplevert. Daarmee verschuift de discussie van de techniek zelf naar de manier waarop organisaties verandering vormgeven.

Robot zoekt collega is relevant voor managers, HR-professionals, beleidsmakers en ondernemers die nadenken over de inzet van AI en automatisering. Ook marketeers die zien hoe AI-tools hun vak veranderen, vinden hier een bredere context. Het gaat niet om de vraag welke tool je kiest, maar om hoe een organisatie vernieuwing laat landen bij de mensen die ermee moeten werken.

Het boek is geschreven vanuit het perspectief van de Lage Landen. Dat geeft het een herkenbaarheid die je bij veel Amerikaanse titels over kunstmatige intelligentie mist. De analyses gaan over bedrijven en werknemers die dichtbij staan.

Wie vooral sombere voorspellingen over robots en werk heeft gelezen, krijgt met dit boek een welkom tegenwicht. Dhondt en zijn medeauteurs pleiten niet voor blind vooruitgangsgeloof, maar voor een realistische kijk op wat de Nederlandse en Vlaamse economie nodig heeft. Hun centrale vraag blijft na het lezen hangen. Wat is er nodig om de noodzakelijke vernieuwing van het werk echt voor elkaar te krijgen?